Türkiye Tarım Alanları — Gerçek 3D Harita
Buğdaydan fındığa, pamuktan çaya on iki ürün. Her birinin en çok üretildiği iller, Türkiye'nin gerçek sınırından kabartılmış üç boyutlu arazinin üzerinde ışık sütunlarıyla işaretli. Bir ürün seçin, sütunların nereye kaydığını izleyin: Türkiye'nin tarım coğrafyası tek bir haritada değil, on iki ayrı haritada yaşıyor.
On İki Ürün, On İki Türkiye
Ürün düğmelerine basın; ışık sütunları o ürünün en çok üretildiği beş ile taşınır. Sütun boyu ilin o üründeki payıyla orantılıdır. Masaüstünde fareyle döndürün ve tekerlekle yakınlaşın; telefonda tek parmak sayfayı kaydırır, iki parmak haritayı döndürür.
Buğday
— TÜİKTürkiye tarımı, tek bakışta
38,6 Milyon Hektar Nasıl Bölünüyor?
TÜİK 2024. Türkiye yüzölçümünün yaklaşık yarısı tarım alanıdır; ama bunun üçte birinden fazlası ekilip biçilmeyen çayır ve meradır.
Altı Tarım Kuşağı
Aşağıdaki karakterler genel bilgi değil, haritadaki il verilerinden çıkarılmıştır.
Konya Ovası
Türkiye'nin tahıl ambarı. Buğdayda 1. (%10), arpada 1., şeker pancarında 1. — şeker pancarının %35,5'i tek başına Konya'dan. Sulama suyu ve kuraklık en kritik risk.
Çukurova
Adana mandalinanın %44'ünü ve greyfurtun %76'sını, Mersin limonun %48'ini veriyor. Mısırda ilk üçte, kayısıda Mersin ikinci sırada.
Güneydoğu / GAP
Pamuk ekiliş alanının %58'i Şanlıurfa ve Diyarbakır'da. Antep fıstığının dörtte üçü Şanlıurfa ve Gaziantep'ten. GAP sulamasıyla kurulan pamuk–mısır ekseni.
Karadeniz kıyısı
Fındıkta ilk beş ilin tamamı, çayda dört ilin hepsi bu şeritte. Türkiye'nin iki dünya ölçekli ürünü de burada yetişiyor.
Ege
Yağlık zeytinin %64,1'i, incirin %79'u (Aydın %57,3 + İzmir %22) burada. Üzümde Manisa ve Denizli önde; kuru üzüm ihracat üssü.
Trakya
Ayçiçeği merkezi: Trakya–Marmara, ülke ayçiçek yağı üretiminin %47,2'sini karşılıyor. Tekirdağ, Edirne ve Kırklareli ilk beşin üçü.
Türkiye Tarımı Hakkında
Türkiye'nin tarım alanı ne kadar?
TÜİK'in 2024 verilerine göre Türkiye'nin toplam tarım alanı 38,6 milyon hektardır — ülke yüzölçümünün yaklaşık %49'u. Bunun 20,2 milyon hektarı işlenen tarım alanı (ekilen alan ve nadas), 3,8 milyon hektarı uzun ömürlü bitkiler (meyve bahçeleri, zeytinlikler, bağlar), 14,6 milyon hektarı çayır ve meradır.
Türkiye hangi tarım ürünlerinde dünya birincisi?
FAO 2023 verilerine göre Türkiye fındık, kayısı, kiraz, incir, ayva, keçiboynuzu ve haşhaş tohumunda dünya birincisidir. Fındıkta dünya üretiminin yarısından fazlası (%58), kayısıda beşte biri (%20,1) Türkiye'den gelir. Antep fıstığı, mandalina, şeftali, nohut, elma, karpuz, kavun, biber, domates ve zeytinde ilk üçtedir.
Bu haritadaki rakamlar neden 2025 değil 2024?
2025, Nisan ayındaki zirai don ve kuraklık nedeniyle olağanüstü bir yıldı: kayısı üretimi %65, antep fıstığı %61,5, fındık %38,5 düştü; toplam meyve üretimi %30,9 azaldı. Bu yılın rakamlarını esas almak Türkiye tarımının normal yapısını yanlış temsil ederdi. Bu yüzden harita TÜİK'in 2024 verilerini gösteriyor; il kırılımı daha eski olan ürünlerde hangi yılın verisi olduğu ürün kartında yazılıdır.
Türkiye'nin başlıca tarım bölgeleri hangileri?
Konya Ovası tahıl ambarıdır: buğday, arpa ve şeker pancarında birinci sırada. Çukurova turunçgil ve mısır kuşağıdır. GAP bölgesi pamuk ve antep fıstığı merkezidir — pamuk ekiliş alanının %58'i Şanlıurfa ve Diyarbakır'dadır. Karadeniz kıyısı fındık ve çayın tamamına yakınını üretir. Ege zeytin, incir ve üzümde öndedir. Trakya ise ayçiçeği merkezidir.
Neden bazı ürünlerde paylar üretim değil ekiliş alanı?
Pamuk gibi bazı ürünlerde TÜİK il bazlı üretim miktarını değil ekiliş alanını yayımlıyor. Zeytin ve turunçgillerde ise sofralık/yağlık ve tür ayrımları karıştığı için il bazlı ton rakamları güvenilir değil; bu ürünlerde yalnızca sıralama gösteriliyor. Hangi ölçünün kullanıldığı her ürün kartında açıkça yazılıdır — tahmin edilmiş hiçbir rakam yoktur.
Tarım haritasını duvar posteri olarak bastırabilir miyim?
Evet. Türkiye tarım ürünleri haritasını okul, ziraat odası, tarım il müdürlüğü, kooperatif veya şirket duvarları için istediğiniz ölçüde üretiyoruz. Ürün grupları, bölgeler ve üretim rakamları kendi ihtiyacınıza göre düzenlenebilir. Çerçeveli, kanvas, folyo ve laminasyonlu seçenekler mevcuttur.
Sırada Ne Var?
Tarım Haritanızı Duvara Basalım
Türkiye tarım ürünleri haritasını okul, ziraat odası, tarım il müdürlüğü, kooperatif veya şirket duvarları için istediğiniz ölçüde üretiyoruz. Ürün grupları ve rakamlar ihtiyacınıza göre düzenlenebilir.