ZeyrekPantokrator'un gölgesinde ahşap evler
Haliç'e inen yamaçta, Bizans'ın en büyük manastırlarından Pantokrator'un çevresinde gelişen Zeyrek; adını fetihten sonra manastırda medrese kuran Molla Zeyrek'ten alır. Dik ve dar sokaklarında İstanbul'un en iyi korunmuş ahşap ev dokularından biri, Bizans kiliselerinden dönüştürülmüş camiler ve Sinan'ın bir hamamı bir arada durur. Bu rotada Zeyrek Camii'nden başlayıp Bozdoğan Kemeri ve Kıztaşı üzerinden Fatih Külliyesi'ne, oradan Eski İmaret Camii'ne yürüyoruz.
Haritadaki çizgi Zeyrek Mahallesi'nin resmî sınırıdır; Fatih Camii, Kıztaşı ve Eski İmaret gibi duraklar komşu mahallelerdedir. Zeyrek Camii ve çevresi, 1985'ten beri UNESCO Dünya Mirası Listesi'ndeki "İstanbul'un Tarihi Alanları"nın dört bölgesinden biridir.
Zeyrek'in Kısa Tarihi
- 4. yüzyıl
İmparator Valens döneminde şehre su taşıyan Bozdoğan Kemeri tamamlanır; tepenin üzerinde Havariyun (Kutsal Havariler) Kilisesi yükselir.
- 450–452
İmparator Markianos adına bugün Kıztaşı denen granit sütun dikilir.
- 11. yüzyıl
Haliç'e bakan yamaçta Pantepoptes Manastırı kurulur; kilisesi bugün Eski İmaret Camii'dir.
- 1118–1136
İmparatoriçe Eirene ve II. İoannis Komnenos, üç kiliseli Pantokrator Manastırı'nı yaptırır; manastırın hastanesi ve yaşlı evi vardır, Komnenos hanedanının mezarlığı olur.
- 1453 sonrası
Manastır camiye çevrilir; Molla Zeyrek Mehmed Efendi burada medrese kurar ve semt onun adıyla anılır. Havariyun Kilisesi'nin yerine Fatih Külliyesi yapılır (1463–1470).
- 16. yüzyıl
Sinan, Kaptan-ı Derya Barbaros Hayreddin Paşa adına Zeyrek Çinili Hamam'ı yapar; yakınlarda spiral minareli Burmalı Mescid yükselir.
- 1766
Büyük depremde Fatih Camii yıkılır; III. Mustafa camiyi 1771'de yeni planla yeniden yaptırır, türbe de barok üslupta yenilenir.
- 19.–20. yüzyıl
Yangınlardan sonra yamaçlarda bugün de görülen cumbalı ahşap evler sıralanır.
- 1985
Zeyrek Camii ve çevresindeki ahşap ev dokusu UNESCO Dünya Mirası Listesi'ne girer.
Zeyrek'te Görülecek Yerler
Rota Zeyrek Camii'nden başlar, sarnıcı ve Şeyh Süleyman Mescidi'ni dolaştıktan sonra Çinili Hamam ve Burmalı Mescid üzerinden Bozdoğan Kemeri'ne iner. Kıztaşı'ndan sonra Fatih Camii ve türbesini gezip ahşap evlerin arasından Eski İmaret Camii'ne iner. Yürüme süresi yaklaşık 50 dakikadır; sokaklar dik ve yer yer basamaklıdır. Bir karta dokunursanız haritada o yer gösterilir.
Yakın Çevrede
Pratik Bilgiler
🚇 Ulaşım
M2 metrosunun Vezneciler durağından ya da Unkapanı'na giden otobüslerle gelin; Atatürk Bulvarı'ndan Zeyrek Camii'ne birkaç dakikalık bir yokuşla çıkılır. Rota sonunda Haliç sahiline inip Cibali ya da Unkapanı'ndan dönebilirsiniz.
👟 Yürüyüş
Sokaklar dik, kaldırımlar dar ve yer yer basamaklıdır; rahat ayakkabı giyin. Ahşap evlerin çoğunda insanlar yaşar, fotoğraf çekerken mahremiyete dikkat edin.
🕌 Camiler
Zeyrek, Fatih ve Eski İmaret camilerinde namaz vakitlerinde ziyaret durur; uygun kıyafet gerekir. Çinili Hamam ve sarnıcın açılış saatleri değişebilir.
☕ Mola
Zeyrek Camii çevresindeki teraslı kafeler ve Fatih'in çarşamba pazarı (Çarşamba günü kurulur) semtin günlük hayatını görmek için iyi fırsatlardır.
Bu Mahallenin Haritası
Haritanı Kendin Seç
Zeyrek'in sokak haritasını istediğiniz ölçüde kendiniz çerçeveleyin, önizlemeyi ücretsiz indirin; baskıya biz hazırlayalım.
Haritayı aç →Mahalle Hatıra Posteri
Doğduğunuz, büyüdüğünüz ya da ilk evinizin olduğu mahalle: adı, koordinatı ve sevdiğiniz bir notla; köşesindeki QR kod bu sayfaya açılır. Hediye için ideal.
WhatsApp'tan sor →
Fatih İlçe Haritası
Zeyrek dahil Fatih'in bütün mahalleleri, cadde ve sokakları, resmî daireleri: 188×150 cm duvar haritası.
Haritaya git →Kaynaklar
- Konumlar, mahalle sınırı ve yürüyüş rotası: © OpenStreetMap katkıda bulunanlar (ODbL); rota hesaplaması FOSSGIS / OSRM.
- Tarih bilgileri: Zeyrek, Pantokrator Manastırı, Fatih Camii, Bozdoğan Kemeri, Kıztaşı, Eski İmaret Camii, UNESCO: İstanbul'un Tarihi Alanları.
- Fotoğraflar: Wikimedia Commons; her fotoğrafın altında çekenin adı ve lisansı yazılıdır, fotoğrafa tıklayınca kaynak sayfası açılır. "Temsilî" işaretli fotoğraf o noktanın kendisi değil, mahalleden genel bir görünümdür.
- Ziyaret saatleri ve izin koşulları değişebilir; gitmeden önce ilgili kurumdan teyit edin.
Kendi Mahallenizin Haritası
Her mahallenin bir hikâyesi var. Sizin mahallenizi ölçünüze ve zevkinize göre hazırlayalım.