SamatyaStudios'un kalıntıları, kiliseler ve balıkçılarla Marmara kıyısında bir semt
Adını Yunanca 'kumluk' anlamına gelen Psamathia'dan alan Samatya, Marmara kıyısında, kara surlarının iç tarafında kalan eski bir semttir. Bizans'ın en köklü manastırlarından Studios burada kuruldu; fetihten sonra Fatih Sultan Mehmed'in kurduğu Ermeni Patrikhanesi yaklaşık iki yüzyıl Samatya'da kaldı. Rum ve Ermeni kiliseleri, tekkeler ve camiler bugün balık lokantalarıyla dolu meydanın çevresinde yan yanadır. Bu rotada Studios'tan başlayıp meydandan kiliselere, oradan Sümbül Efendi Tekkesi'ne ve Hekimoğlu Ali Paşa Camii'ne çıkıyoruz.
Samatya bugün Fatih ilçesinin Kocamustafapaşa ve komşu mahalleleri içinde kalan tarihi bir semttir; resmî tek bir mahalle sınırı olmadığından haritada sınır çizilmedi.
Samatya'nın Kısa Tarihi
- 463
Romalı senatör Studios, Vaftizci Yahya adına Studios Manastırı'nı kurar.
- 9. yüzyıl başı
Theodoros Studites manastırın başına geçer; Studios Bizans'ın en etkili manastırı ve önemli bir kitap üretim merkezi olur.
- 11. yüzyıl
III. Romanos döneminde Meryem Peribleptos Manastırı kurulur; bugünkü Surp Kevork Kilisesi onun yerindedir.
- 1461
Fatih Sultan Mehmed İstanbul Ermeni Patrikliği'ni kurar; patrikhane Samatya'daki Sulu Manastır'a yerleşir.
- 15. yüzyıl sonu
II. Bayezid'in veziri Koca Mustafa Paşa, Aziz Andreas Kilisesi'ni camiye çevirir; burada kurulan tekke Sümbül Efendi'nin şeyhliğiyle ünlenir.
- 1641
Ermeni Patrikhanesi Samatya'dan Kumkapı'ya taşınır.
- 1734–1735
Sadrazam Hekimoğlu Ali Paşa adına camisi ve külliyesi yapılır.
- 1866–1887
Peribleptos'un yerinde bugünkü Surp Kevork Kilisesi inşa edilir.
- 1894
Büyük İstanbul depremi Studios'un çatısını yıkar; yapı uzun süre harabe olarak kalır.
Samatya'da Görülecek Yerler
Rota Studios Manastırı'ndan başlar, istasyonun yanındaki Samatya meydanına ve oradan kuzeye, Aya Mina ve Surp Kevork kiliselerine yürür. Batıya dönüp Koca Mustafa Paşa Camii ve Sümbül Efendi Tekkesi'ni gezdikten sonra Hekimoğlu Ali Paşa Camii'nde biter. Yürüme süresi yaklaşık 35 dakikadır; meydandan sonraki bölüm hafif yokuştur. Bir karta dokunursanız haritada o yer gösterilir.
Yakın Çevrede
Pratik Bilgiler
🚆 Ulaşım
Marmaray'ın Kocamustafapaşa istasyonu meydanın hemen yanındadır; Sirkeci ve Yenikapı'dan birkaç dakika sürer.
🐟 Lezzet
Samatya balık lokantaları ve meyhaneleriyle bilinir; özellikle hafta sonu akşamları yer ayırtmak iyi olur.
⛪ Ziyaret
Kiliseler ve tekke ibadet yerleridir; ziyaret saatleri sınırlı olabilir. Uygun kıyafetle ve sessizce gezin.
🧭 Birleştirin
Rotayı Yedikule Hisarı ve kara surları yürüyüşüyle aynı güne sığdırabilirsiniz.
Bu Mahallenin Haritası
Haritanı Kendin Seç
Samatya'nın sokak haritasını istediğiniz ölçüde kendiniz çerçeveleyin, önizlemeyi ücretsiz indirin; baskıya biz hazırlayalım.
Haritayı aç →Mahalle Hatıra Posteri
Doğduğunuz, büyüdüğünüz ya da ilk evinizin olduğu mahalle: adı, koordinatı ve sevdiğiniz bir notla; köşesindeki QR kod bu sayfaya açılır. Hediye için ideal.
WhatsApp'tan sor →
Fatih İlçe Haritası
Samatya dahil Fatih'in bütün mahalleleri, cadde ve sokakları, resmî daireleri: 188×150 cm duvar haritası.
Haritaya git →Kaynaklar
- Konumlar, mahalle sınırı ve yürüyüş rotası: © OpenStreetMap katkıda bulunanlar (ODbL); rota hesaplaması FOSSGIS / OSRM.
- Tarih bilgileri: Samatya, Sümbül Efendi Camii, Surp Kevork Kilisesi, Hekimoğlu Ali Paşa Camii, Monastery of Stoudios.
- Fotoğraflar: Wikimedia Commons; her fotoğrafın altında çekenin adı ve lisansı yazılıdır, fotoğrafa tıklayınca kaynak sayfası açılır. "Temsilî" işaretli fotoğraf o noktanın kendisi değil, mahalleden genel bir görünümdür.
- Ziyaret saatleri ve izin koşulları değişebilir; gitmeden önce ilgili kurumdan teyit edin.
Kendi Mahallenizin Haritası
Her mahallenin bir hikâyesi var. Sizin mahallenizi ölçünüze ve zevkinize göre hazırlayalım.