AyvansarayBlakherna sarayının ve kara surlarının Haliç'e indiği köşe
Kara surlarının Haliç'e indiği köşede kurulan Ayvansaray, Bizans döneminde Blakherna semtiydi. İmparatorlar 11. yüzyıldan sonra Sultanahmet'teki Büyük Saray'ı bırakıp buradaki Blakherna Sarayı'nda yaşamaya başladı; kentin en kutsal sayılan Meryem kilisesi de bu yamaçtaydı. Fetihten sonra semt camiler, çeşmeler ve sahabe makamlarıyla bir Osmanlı mahallesine dönüştü; bugün Bizans saray kalıntılarıyla mahalle dokusu iç içedir. Bu rotada Kariye'den başlayıp surların iç tarafından Tekfur Sarayı'na, oradan Anemas Zindanları ve Blakherna Ayazması'na inip Haliç kıyısındaki Atik Mustafa Paşa Camii'nde bitiriyoruz.
Haritadaki çizgi Ayvansaray Mahallesi'nin resmî sınırıdır; rotanın başlangıcındaki Kariye, komşu Derviş Ali Mahallesi'ndedir.
Ayvansaray'ın Kısa Tarihi
- 5. yüzyıl
İmparatoriçe Pulkheria ve I. Leon döneminde Blakherna Meryem Kilisesi yapılır; Meryem'in örtüsünün saklandığı kilise kentin en kutsal mekânlarından biri olur.
- 7. yüzyıl
626'daki Avar kuşatmasından sonra Blakherna bölgesi yeni bir surla kentin içine alınır.
- 11.–12. yüzyıl
Komnenos hanedanı Blakherna Sarayı'nı imparatorluk ikametgâhı yapar; I. Manuel Komnenos sarayın önündeki surları yeniler.
- 13. yüzyıl sonu
Saray kompleksinden bugün ayakta kalan tek bölüm olan Tekfur Sarayı inşa edilir.
- 14. yüzyıl başı
Theodoros Metokhites Khora Kilisesi'ni yeniletir; ünlü mozaik ve freskler bu döneme aittir.
- 15. yüzyıl sonu
Fetihten sonra Haliç kıyısındaki Bizans kilisesi camiye çevrilir ve Atik Mustafa Paşa Camii adını alır.
- 1585
Kazasker İvaz Efendi adına, kapısındaki kitabeye göre Mimar Sinan'ın eseri olan İvaz Efendi Camii yapılır.
- 19. yüzyıl
Blakherna Ayazması'nın başına bugünkü küçük kilise yapılır.
- 2019
Restorasyonun ardından Tekfur Sarayı müze olarak ziyarete açılır.
- 2020–2024
Kariye yeniden camiye çevrilir; restorasyonun ardından 2024'te ibadete ve ziyarete açılır.
Ayvansaray'da Görülecek Yerler
Rota Edirnekapı yakınındaki Kariye'den başlar, surların iç tarafından kuzeye yürüyerek Tekfur Sarayı'na ulaşır. Oradan Eğrikapı'ya, İvaz Efendi Camii ve Anemas Zindanları'na iner; Blakherna Ayazması'nı ziyaret ettikten sonra Haliç kıyısındaki Atik Mustafa Paşa Camii'nde biter. Yürüme süresi yaklaşık 35 dakikadır; rota büyük ölçüde yokuş aşağıdır. Bir karta dokunursanız haritada o yer gösterilir.
Yakın Çevrede
Pratik Bilgiler
🚋 Ulaşım
Kariye'ye Edirnekapı'dan (T4 tramvayı ve metrobüs durakları) yürüyerek ulaşılır; dönüşte Ayvansaray sahilinden Haliç vapuru ya da Eminönü otobüsleri kullanılabilir.
🎟 Ziyaret
Tekfur Sarayı Müzesi ücretlidir; Kariye'de namaz vakitlerinde ziyaret kısıtlanır. Güncel saatleri gitmeden kontrol edin.
🧭 Birleştirin
Rota Balat'a çok yakındır; Atik Mustafa Paşa Camii'nden sahil boyunca yaklaşık 15 dakikada Balat'a yürüyebilirsiniz.
👟 Yürüyüş
Surların çevresindeki yollar yer yer bakımsız ve dik olabilir; rahat ayakkabı giyin ve rotayı hava kararmadan tamamlayın.
Bu Mahallenin Haritası
Haritanı Kendin Seç
Ayvansaray'ın sokak haritasını istediğiniz ölçüde kendiniz çerçeveleyin, önizlemeyi ücretsiz indirin; baskıya biz hazırlayalım.
Haritayı aç →Mahalle Hatıra Posteri
Doğduğunuz, büyüdüğünüz ya da ilk evinizin olduğu mahalle: adı, koordinatı ve sevdiğiniz bir notla; köşesindeki QR kod bu sayfaya açılır. Hediye için ideal.
WhatsApp'tan sor →
Fatih İlçe Haritası
Ayvansaray dahil Fatih'in bütün mahalleleri, cadde ve sokakları, resmî daireleri: 188×150 cm duvar haritası.
Haritaya git →Kaynaklar
- Konumlar, mahalle sınırı ve yürüyüş rotası: © OpenStreetMap katkıda bulunanlar (ODbL); rota hesaplaması FOSSGIS / OSRM.
- Tarih bilgileri: Ayvansaray, Tekfur Sarayı, Kariye Camii, Anemas Zindanları, Atik Mustafa Paşa Camii, İvaz Efendi Camii, Church of St. Mary of Blachernae (Istanbul).
- Fotoğraflar: Wikimedia Commons; her fotoğrafın altında çekenin adı ve lisansı yazılıdır, fotoğrafa tıklayınca kaynak sayfası açılır. "Temsilî" işaretli fotoğraf o noktanın kendisi değil, mahalleden genel bir görünümdür.
- Ziyaret saatleri ve izin koşulları değişebilir; gitmeden önce ilgili kurumdan teyit edin.
Kendi Mahallenizin Haritası
Her mahallenin bir hikâyesi var. Sizin mahallenizi ölçünüze ve zevkinize göre hazırlayalım.